- Căn hộ đang xây chỉ được bán khi đủ điều kiện tại Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản 2023
- Năm nhóm giấy cần xem: giấy tờ đất, giấy phép xây dựng, biên bản nghiệm thu phần móng, văn bản của cơ quan cấp tỉnh xác nhận đủ điều kiện bán, cam kết bảo lãnh ngân hàng
- Chủ đầu tư phải công khai các giấy này trên hệ thống thông tin nhà ở và trang web của mình (Điều 6)
- Chưa đủ điều kiện bán mà có người xin "cọc giữ chỗ" số tiền lớn thì anh chị nên dừng lại hỏi kỹ
Vì sao phải kiểm pháp lý trước khi đặt cọc?
Khi mua căn hộ đang xây, anh chị trả tiền trước khi có nhà. Thứ bảo vệ anh chị lúc đó là giấy tờ, không phải phối cảnh hay nhà mẫu.
Luật chia việc này thành hai lớp. Lớp một là điều kiện để dự án được bán. Lớp hai là cách thu tiền và bảo lãnh. Anh chị kiểm lớp một trước, rồi mới tới hợp đồng.
Điều 24: nhà đang xây phải đủ gì mới được bán?
Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đặt các điều kiện chính sau:
| Khoản | Điều kiện | Anh chị xin xem gì |
|---|---|---|
| Khoản 1 | Nhà đã được khởi công theo pháp luật xây dựng | Thông báo khởi công, ảnh công trường thực tế |
| Khoản 2 | Có giấy tờ về quyền sử dụng đất | Quyết định giao đất, cho thuê đất, hoặc giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của dự án |
| Khoản 3 | Có giấy phép xây dựng (nếu phải có) và giấy tờ nghiệm thu hạ tầng kỹ thuật theo tiến độ. Với nhà chung cư: đã nghiệm thu hoàn thành phần móng | Giấy phép xây dựng toà mình mua, biên bản nghiệm thu phần móng |
| Khoản 4 | Chủ đầu tư phải thông báo cho cơ quan quản lý kinh doanh bất động sản cấp tỉnh. Trong 15 ngày, cơ quan này kiểm tra và trả lời bằng văn bản | Văn bản xác nhận nhà ở đủ điều kiện được bán |
Nguồn: Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, đối chiếu toàn văn đăng trên trang VCCI và bài của báo Luật sư Việt Nam ngày 13/8/2024. Bảng trên là tóm tắt, không chép đủ mọi khoản.
Cơ quan quản lý kinh doanh bất động sản cấp tỉnh thường là Sở Xây dựng. Văn bản này là thứ quan trọng nhất. Nó cho biết nhà nước đã kiểm và đồng ý cho bán toà đó.

Điều 6: các giấy này phải được công khai
Theo Điều 6 của luật, trước khi bán, chủ đầu tư phải công khai thông tin trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản, và trên trang web của doanh nghiệp. Với nhà đang xây, phần công khai gồm cả:
- Văn bản của cơ quan nhà nước xác nhận nhà đủ điều kiện được bán
- Giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu hoàn thành phần móng
- Thoả thuận cấp bảo lãnh với ngân hàng
- Mẫu hợp đồng dùng để ký với khách
Nguồn: Điều 6 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, theo báo Luật sư Việt Nam ngày 13/2/2024.
Vì vậy, xin xem các giấy này là quyền bình thường của người mua. Chủ đầu tư làm đúng sẽ không ngại cho anh chị xem.
Điều 26: bảo lãnh ngân hàng
Bảo lãnh giống một lời cam kết của ngân hàng. Nếu chủ đầu tư không giao nhà đúng hợp đồng, ngân hàng có trách nhiệm hoàn tiền anh chị đã đóng.
Theo Điều 26, chủ đầu tư phải có bảo lãnh trước khi bán nhà đang xây. Thư bảo lãnh gửi cho người mua trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng, trừ khi hai bên thoả thuận khác. Chi tiết tôi viết ở bài bảo lãnh ngân hàng khi mua nhà hình thành trong tương lai.
Tiền cọc và tiền đóng trước: luật giới hạn bao nhiêu?
| Mốc | Giới hạn | Căn cứ |
|---|---|---|
| Tiền đặt cọc | Không quá 5% giá bán, chỉ thu khi nhà đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh | Khoản 5 Điều 23 |
| Lần thanh toán đầu | Không quá 30% giá trị hợp đồng, kể cả tiền cọc | Điều 25 |
| Trước khi nhận nhà | Tổng không quá 70% (bên bán có vốn đầu tư nước ngoài: không quá 50%) | Điều 25 |
| Chưa có sổ | Không thu quá 95% | Điều 25 |
Nguồn: Luật Kinh doanh bất động sản 2023. Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (số 29/2023/QH15), Luật Nhà ở 2023 (số 27/2023/QH15) và Luật Đất đai 2024 (số 31/2024/QH15) cùng có hiệu lực từ 1/8/2024.
Giấy đặt cọc, thoả thuận ký quỹ và hợp đồng mua bán là ba thứ khác nhau. Tôi tách rõ ở bài thoả thuận ký quỹ, đặt cọc khác hợp đồng mua bán thế nào.
Năm câu hỏi mang theo khi đi xem dự án
- Toà tôi định mua đã có văn bản đủ điều kiện bán chưa? Số văn bản, ngày nào?
- Giấy tờ đất của dự án là loại nào, đất ở hay đất thương mại dịch vụ, thời hạn ra sao?
- Toà này đã nghiệm thu phần móng chưa?
- Ngân hàng nào bảo lãnh? Thư bảo lãnh gửi khi nào?
- Mẫu hợp đồng xem ở đâu trước khi ký?
Ví dụ các bài pháp lý từng dự án tôi đã viết: pháp lý The CityOn, pháp lý The Parkland, pháp lý Gamuda Central Park.
Hỏi đáp
Kiểm tra pháp lý dự án chung cư thế nào?
Xem năm nhóm giấy: giấy tờ đất, giấy phép xây dựng, biên bản nghiệm thu phần móng, văn bản của cơ quan cấp tỉnh xác nhận nhà đủ điều kiện bán, và cam kết bảo lãnh ngân hàng. Căn cứ là Điều 24 và Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản 2023.
Chung cư đang xây phải xong phần nào mới được bán?
Theo khoản 3 Điều 24 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, với nhà chung cư phải có giấy tờ chứng minh đã nghiệm thu hoàn thành xây dựng phần móng.
Văn bản đủ điều kiện bán do ai cấp?
Do cơ quan quản lý kinh doanh bất động sản cấp tỉnh, thường là Sở Xây dựng. Cơ quan này trả lời bằng văn bản trong 15 ngày kể từ khi nhận thông báo của chủ đầu tư (khoản 4 Điều 24).
Tra cứu pháp lý dự án ở đâu?
Theo Điều 6, chủ đầu tư phải công khai trên hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản và trên trang web của doanh nghiệp. Anh chị cũng có thể xin bản sao trực tiếp ở phòng bán hàng.
Đặt cọc mua chung cư đang xây tối đa bao nhiêu?
Không quá 5% giá bán, và chỉ được thu khi nhà đã đủ điều kiện đưa vào kinh doanh, theo khoản 5 Điều 23 Luật Kinh doanh bất động sản 2023.