- Theo Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản 2023, chủ đầu tư phải được ngân hàng chấp thuận cấp bảo lãnh trước khi bán nhà đang xây
- Nếu chủ đầu tư không giao nhà đúng cam kết, ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay với người mua
- Người mua được chọn có hoặc không nhận bảo lãnh. Nhà ở xã hội không áp dụng quy định này
Bảo lãnh ngân hàng là gì?
Hãy hình dung bảo lãnh như một người đứng ra bảo đảm cho chủ đầu tư. Người đó là ngân hàng. Nếu chủ đầu tư không giao nhà như đã hứa, ngân hàng có trách nhiệm trả lại tiền cho người mua theo cam kết.
Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 đặt điều kiện trước khi bán nhà đang xây. Chủ đầu tư phải có văn bản chấp thuận cấp bảo lãnh của ngân hàng. Bên bảo lãnh là ngân hàng thương mại trong nước hoặc chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam.
Bảo lãnh bảo vệ gì, không bảo vệ gì?
| Bảo vệ | Không bảo vệ |
|---|---|
| Nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư với người mua khi không bàn giao nhà theo cam kết | Chất lượng xây dựng, vật liệu hoàn thiện |
| Khoản tiền người mua đã ứng trước theo hợp đồng | Việc nhà bàn giao chậm vài tháng nhưng vẫn giao |
| Thiệt hại khi chính người mua vi phạm hợp đồng |
Tóm tắt theo Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản 2023 và bài phân tích của Tạp chí Ngân hàng ngày 23/12/2024. Phạm vi cụ thể theo từng thư bảo lãnh.
Tạp chí Ngân hàng (23/12/2024) nhấn mạnh: đối tượng bảo lãnh là nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư, không phải việc hoàn thành dự án hay chất lượng nhà. Phần chất lượng do điều khoản bảo hành trong hợp đồng xử lý.
Thư bảo lãnh đến tay người mua khi nào?
Theo khoản 6 Điều 26, chủ đầu tư gửi thư bảo lãnh cho người mua trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng. Hai bên có thể thoả thuận thời hạn khác. Việc bảo lãnh thực hiện theo pháp luật về bảo lãnh ngân hàng (khoản 8).
Khi nhận thư, anh chị xem năm dòng:
- Tên ngân hàng phát hành, có đóng dấu, chữ ký
- Tên người mua, mã căn, số hợp đồng khớp với hợp đồng của mình
- Số tiền được bảo lãnh
- Ngày hết hiệu lực của thư
- Trường hợp nào được đòi tiền, gửi yêu cầu cho ai, trong bao lâu
Có được từ chối bảo lãnh không?
Có. Khoản 3 Điều 26 cho người mua quyền chọn có hoặc không có bảo lãnh. Nếu không nhận, hai bên phải thể hiện bằng văn bản, theo Tạp chí Ngân hàng.
Một số dự án đưa ưu đãi nhỏ cho khách không nhận bảo lãnh, vì chủ đầu tư đỡ được phí trả ngân hàng. Ví dụ phiếu tính giá The Parkland mặc định trừ 0,5% khi khách không nhận bảo lãnh. Tôi đã nêu ở bài The Parkland trả sớm hay vay.
Ví dụ minh hoạ: với căn khoảng 3,7 tỷ, 0,5% vào khoảng 18–19 triệu. Cách tính chính xác theo phiếu của chủ đầu tư.
Nên nhận bảo lãnh hay lấy ưu đãi?
Đây là lựa chọn của mỗi người. Tôi chỉ đặt hai câu hỏi để anh chị tự cân:
- Số tiền mình sẽ đóng trước khi nhận nhà là bao nhiêu? Càng lớn thì lớp bảo vệ càng đáng giá.
- Mình đã tìm hiểu năng lực chủ đầu tư, các dự án đã bàn giao của họ chưa?
Ví dụ: với cách vay 70% ở The Parkland, ngân hàng giải ngân phần lớn tiền trong 30 ngày sau ký hợp đồng. Tổng tiền đã chuyển cho chủ đầu tư trước khi nhận nhà khá lớn. Anh chị nên tính kỹ trước khi đổi bảo lãnh lấy 0,5%.
Nhà ở xã hội có bảo lãnh không?
Không theo quy định này. Khoản 8 Điều 26 ghi rõ quy định về bảo lãnh không áp dụng với bán, cho thuê mua nhà ở xã hội. Vì vậy người mua căn hộ nhà ở xã hội, như khu Hạnh Phúc ở Happy Home Phố Hiến, cần đọc kỹ hợp đồng và lịch đóng tiền hơn.
Luật Kinh doanh bất động sản 2023 (số 29/2023/QH15) và Luật Nhà ở 2023 (số 27/2023/QH15), cùng có hiệu lực từ 1/8/2024 theo Luật số 43/2024/QH15. Tôi tra điều khoản ngày 20/11/2026.
Hỏi đáp
Bảo lãnh ngân hàng khi mua nhà hình thành trong tương lai là gì?
Là cam kết của ngân hàng thực hiện nghĩa vụ tài chính thay chủ đầu tư với người mua, nếu chủ đầu tư không bàn giao nhà theo cam kết. Quy định tại Điều 26 Luật Kinh doanh bất động sản 2023.
Bao lâu thì nhận được thư bảo lãnh?
Trong 10 ngày làm việc kể từ ngày ký hợp đồng, trừ khi hai bên thoả thuận khác, theo khoản 6 Điều 26.
Người mua có được từ chối bảo lãnh không?
Có. Khoản 3 Điều 26 cho người mua chọn có hoặc không có bảo lãnh. Lựa chọn không nhận phải thể hiện bằng văn bản.
Bảo lãnh có bảo vệ chất lượng căn hộ không?
Không. Bảo lãnh chỉ bảo đảm nghĩa vụ tài chính của chủ đầu tư. Chất lượng nhà do điều khoản bảo hành xử lý.
Mua nhà ở xã hội có được bảo lãnh ngân hàng không?
Quy định bảo lãnh tại Điều 26 không áp dụng với nhà ở xã hội, theo khoản 8 điều này.